Tatsumi, "Pushman"

Twee van de meest onheilspellende Manga's uit underground tijdschrift "Garo" zijn online te lezen, Tatsumi's The Pushman en Yoshiharu Tsuge's Screw Style. Tatsumi's boek is een collectie van korte (7 a 8 blz) verhalen, meestal over seksuele frustratie, en elk daarvan heeft iets onaangenaams -  alsof je een tegel optilt.

Screw Style (1968) laat je niet meer los. 't Is een verhaal dat roept om een interpretatie, terwijl het de lezer ook op afstand blijft houden - alsof het bij nader inzien toch liever alleen is. De opening pagina is iconisch geworden:

Briefkaart Theater in Drifting Life

Tatsumi's 840-pagina's lange autobiografie heeft een scène waarin het briefkaart-theater wordt weergegeven:

Het 'Golden Skull' karakter waar Tatsumi naar verwijst is een soort van pre-superheld, en stamt uit de jaren dertig (nog voor Superman verscheen in Action Comics). 

Briefkaarttheater

Ik lees net Sharon Kinsella's boek "Adult Manga" dat de zgn "Gekiga" variant van manga (de meer verhalende, realistischere manga, bedoeld voor ouder publiek) ontstond uit wat zij de traditie van de zgn 'picture card shows' (kamishibai), straattheater dat bloeide in de tweede helft van de jaren veertig (alhoewel de traditie al veel, veel ouder is. 12de eeuws zelfs). Kamishibai werden 'opgevoerd' in butais,  kijkdoos-achtige miniatuur-theaters waar je ansichtkaarten in kunt plaatsen, en die kaarten werden commercieel geproduceerd door studio-achtige teken-sweatshops. Een Kamishibai-theatertje paste precies achterop een fiets:

Kamishibai-tekenaars stapten, toen het iets beter ging met de Japanse economie, massaal over naar naar het produceren van strips voor de 'huur-industrie,' wiens doelgroep jonge, laaggeschoolde mannen waren - en dit werden de zogenaamde Gekiga de 'dramatische plaatjes' genoemd, ter onderscheiding van de Manga, dat zich meer op een kinderpubliek richtte. Een recent boek van Eric Nash bevat een aantal leuke oude Kamishibai plaatjes - de stijl doen me ergens denken aan de fullcolour illustraties in de Sjors. Variatie Bert Bus.

Don Rosa, Fan Fiction & Copyright

Don Rosa, wat mij betreft een van de beste post-Barksiaanse Ducktekenaars, heeft hier uitgelegd waarom hij er de brui aan heeft gegeven.

Rosa, in Nederland vooral bekend geworden vanwege de Oom Dagobert boeken, zoals deze:

Rosa werkt in een priegelige stijl, met veel meer details, schaduwen, kreukels, rimpels, zweetdruppeltjes, en arceringen dan we van Barks gewend zijn (naar eigen zeggen om zijn gebrek aan talent te verbloemen - zei Crumb dat ook niet over zijn eigen obsessieve arceringen? Dat ze verhullen dat hij er 'eigenlijk' niet veel van kan?) 

Rosa geeft een eye-opening beschrijving van het Disney-systeem. Tekenaars zoals hij (en Barks voor hem) krijgen slechts betaald per afgeleverde pagina, en vervolgens geen cent voor elke herdruk, vertaling, etc. omdat de Ducks 't volledige bezit van Disney zijn. Op de vraag waarom hij dan toch niet zijn eigen karakters ontwikkelde antwoordt Rosa dat 't punt nou juist is dat hij wou werken met de figuren met wie hij was opgegroeid, De Ducks, die voor hem affectief beladen zijn. (Rosa beschrijft zichzelf ook in eerste instantie als verzamelaar en fan. Hij tekent als fan, zo stelt hij: het is (betaalde) fan fiction geworden). 

Aan de andere kant van het spectrum, Ryan Holmberg heeft in zijn column in The Comics Journal een leuk stukje over zgn Akahon Manga, de supergoedkope Japanse strips uit de jaren dertig, waarin men 't niet zo nauw met copyright nam, en Disney, Fleischer en DC helden elkaar ontmoeten in een fijne knullige stijl, zoals dit: 

Het doet me denken aan de zelfgemaakte raamschilderingen met Disneyfiguren die je nog wel eens op kinderdagverblijven ziet, of op snackbars in het zuiden van europa, of Arabische ijscocarren. 

Comics: Philosophy and Practice

Waarschijnlijk heb ik toch te weinig zinloos geklikt, want ik heb 't nieuws over deze prachtige conferentie over strips in Chicago gemist, waarin WJT Mitchell in gesprek gaat met Spiegelman en Sacco. Het ziet er naar uit dat Critical Inquiry er later iets van gaat plaatsen. Vooralsnog staan de webcasts op de site.




De komende weken werk ik aan een stukje over The Graphic Novel - dus ik zal proberen al het overtallige hier te dumpen.

Boby Lapointe

Alleen al de voornaam. Hoe cool is het om 'Boby' te heten! En verder is alles hier briljant aan: het parlando dat maar steeds net geen zingen wil worden, het volume van de stem (geen wijverigheid als bv een microfoon), maar vooral: het schudden van het lichaam. Waar Jarvis of Marc Bolan elk een doorbraak betekende in de manier waarop je op het podium kon staan, daar introduceert Boby een heel nieuw schudden.

Sinterklaas

Soms voel ik me net Sinterklaas. Niets maakt me zo blij als een leuk liedje.