EC-notities

In BBC's TV serie "Comics Britannia" herhaalt de schotse stripscenarist Alan Grant iets wat zo langzamerhand een gemeenplaats aan het worden is in 'strip-autobiografieen': het EC-moment. Voor Grant kwam dat toen hij samen met zijn broer in bed stiekem de Horror-strips las, en vervolgens (en nu komt het moment): beelden zag die hij nimmer meer uit zijn hoofd kon halen, en nu nog steeds voor zich zag.

Variaties hierop heb ik talloze keren gehoord. De horror strips van EC laten een mentale 'imprint na,' een beeld dat je nooit meer uit je hoofd kan halen - en ik heb zelf ook vergelijkbare herinneringen.

Vandaag schoot me ineens een verklaring voor dit verschijnsel door het hoofd toen ik een interview met Chris Ware in de TCJ las (uit 2011): Ware zegt dat stripplaatjes verschillen van fotografische plaatjes, omdat het meer op 'mentale' beelden lijken. Ze komen niet helemaal van 'buiten' - maar we produceren ze zelf gedeeltelijk. Misschien verklaart dit de impact die horrorstrips kunnen hebben.

Ware's gedachte lijkt op het argument dat Munsterberg ontwikkelt over Cinema (in zijn essays over 'the photoplay'), maar, gek genoeg, zijn ze pertinenter m.b.t. de strip. 

Echt! Waar!

Niet te geloven. Maar Echt Waar! The Incredible Hulk heette in eerste instantie in het Nederlands 'De Onbegrepen Rauwe Bonk.'

En hij was 's-wereld sterkste in zijn eigen bonkknotse nummer!

Kijk maar:

En het is waar want het staat op de Lambiek website. 

De Phenakitoscope!

Op Collosal staan een aantal tot gifs bewerkte "phenakitoscope" - de (misschien) eerste animaties gemaakt op het in 1832 uitgevonden apparaat van de Belgische uitvinder Joseph Plateau. Op de Tumblr van Richard Balzer staan een reeks van prachtige animaties. En op hun site ook een handige beknopte geschiedenis.

Deze twee vond ik super - maar 't is lastig om niet alles hier te cut-&-pasten...

Sjors

Vanwege mijn voorliefde voor Robbedoes (en in mindere mate Kuifje) ben ik er eigenlijk altijd klakkeloos vanuit gegaan dat de Nederlandse strip voornamelijk Franco-Belgisch geïnspireerd was (aangevuld met een vleugje Toonder). Maar dat is natuurlijk onzin: met name Sjors (de oubollige concurrent van het veel strakkere Pep) importeerde en bewerkte enorm veel Brits materiaal: van Archie t/m Billie Turf en Trigië. Materiaal van uiteenlopende Britse bladen - maar voornamelijk de Eagle.

Ik las zelf de Sjors als kind bij mijn oom en tante. Het blad was toen inmiddels opgegaan in Eppo, maar de nummers die ik bekeek moeten destijds niet erg veel ouder dan 6, 7 jaar geweest zijn. En toch herinner ik me dit als strips uit een ander tijdperk - als bijna exotisch in zijn tuttigheid. Dit Geeft nog eens aan wat een enorme 'breuk' eigenlijk het werk van de Walen betekende in de jaren zestig. Na 1969 werd het Britse werk ook steeds meer vervangen door de Waalse strips.

't Kleine aantal Britse strips dat meeverhuisde naar Eppo vond ik ook altijd detoneren. Voor Billy en Bessie Turf haalde ik mijn neus op - maar ook Don Lawrence bleef in mijn tienjarige stripsnobistische ogen troep. 

Priegelduck

Nog meer Priegelduck uit Italie - deze keer van Robert Ronchi

Ditko

Steven Ditko was natuurlijk niet alleen de auteur van het radicaal-conservatieve (op het gedachtengoed van Ayn Rand geïnspireerde) filosofische striptraktaat Mr A (waar ik nog steeds een hand op moet zien te leggen), maar ook de eerste tekenaar van Spiderman. Hoe meer ik daarvan zie, hoe meer ik ontdek dat de originaliteit van Ditko's Spiderman in zijn abstractie zit. Dat blijkt vooral in zijn splash-pagina's (een mooie toptien daarvan is hier te vinden).

Wat ik leuk vind: de zes extra vraagtekentjes om spidey's hoofd.

In Ditko's handen zijn stripplaatjes meer als rebussen of puzzels. Een onwrikbare logica lijkt erachter te liggen. Zoals hieronder.

Maar ook in de meer 'realistische' splash-pagina's lijkt ruimte nooit illusionistisch. Het deed me denken aan wat Peter Wollen zei over Ruimte in pre-Renaissance schilderkunst (voor de 'uitvinding' van perspectief):

•       “After the Renaissance painting ceased to be a text which could be ‘read,’ as the iconographic imagery and ideographic space of pre-Renaissance painting were gradually rejected and replaced by the concept of pure representation…. 

Godard, stelt Wollen, keert terug naar de pre-Rainassansistische manier van beeld componeren: 

Godard, like Eisenstein before him, is more concerned with ‘image-building’ as a kind of pictography, in which images are liberated from their role as elements of representation and given a semantic function within a genuine iconic code, something like the baroque code of emblems.” (421)

Ditko - zeker in zijn latere zgn 'personal projects' lijkt iets vergelijkbaars te doen - en net als Eisenstein (en Godard) streeft hij ook naar een filosofisch beeldgebruik.

Overigens, dat late werk = volkomen getikt. Visueel Geraaskal van een idioot. En tegelijkertijd: wat is meer mainstream dan Spiderman? Ditko - 'outsider art' meets 'culture industry.'

Spirou Marionet

In Angouleme de originele Spirou Marionet gezien, waar tijdens WO2 het moreel van de Belgische Jeugd hoog werd gehouden!