Posts tonen met het label Charlie Hebdo. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Charlie Hebdo. Alle posts tonen

zondag 7 februari 2016

Tignous, Murs, Murs.

Ik lees net pas dat in november postuum het laatste boek van Charlie Hebdo-dode Tignous is uitgekomen, Murs, Murs: een stripreportage over het leven in de gevangenis.


Door alle stuitende onzin die er over Charlie rondgekwaakt, over hun humor, anarchisme etc. wordt over het hoofd gezien dat de groep ook vooral vernieuwend is geweest door haar non-fictie, journalistieke gebruik van het medium. Lang voor Joe Sacco (die zichzelf, in mijn ogen, oneindig belachelijk heeft gemaakt met zijn eigen sentimentele rot-strip over CH), tekende Cabu, Tignous en Willem al reisverslagen, etc in een stijl die, in mijn ogen, interessanter is dan die van Sacco dat te veel effect bejag kent. Centraal staan daarin de rechtbank-verslagen waar Cabu en Tignous in uitblonken. Murs-murs is het product van een reeks van bezoeken aan gevangenissen.

Af en toe ook weer rechtbankscenes.
Mooi hoe dit soort platen verschillen van de vreselijke rechtbank-tekeningen die het NOS journaal of de Volkskrant normaal laat zien. I.p.v. deze plaatjes die naar een debiel soort 'objectiviteit' streven werkt Tignous met het inzicht van de karikaturist: nl dat elk portret ook altijd een notatie is van de blik van de tekenaar op het gezicht dat weer wordt gegeven. Een portret is een statement: belediging, schennis,  maar ook een moment van empathie. Zijn rechtbanktekeningen creëren daarmee een tegenhanger van het theater van de rechtszaak, dat er naar streeft om met een objectieve, afwegende, oordelende blik te kijken naar de karakters die voorgeleid worden. En net als de karikatuur, al vanaf de achttiende eeuw, de ambtie heeft gehad om al tekenende  het masker van publieke personae af te nemen, om de 'hypocrisie' bloot te leggen van al degenen die bekleed zijn met hoogwaardigheid, daar willen de rechtbanktekeningen 'achter' de 'maskers' kijken van degenen die voor een tribunaal verschijnen. 

Een zelfde blik werpt Tignous nu op de kleine theatrale scènes die opgevoed worden in hedendaagse gevangenissen.




Gevangenissen waarin het aloude oude privé / publiek onderscheid volledig is vervallen. 









donderdag 12 maart 2015

Charlie Hebdo / Rechtzaak

Een interessante documentaire over de Charlie rechtzaak (moet ik nog kijken), maar hier nog wat andere links).


Wat ik net zag: Joan Sfar tekende een rapportage van de zaak - in de traditie van Charlie's eigen getekende rechtszaken, van vooral Riss (zie hier).  Het verscheen in zijn reeks van 'carnets,' onder de de prachttitel ''Greffier."


Sfar geeft aan dat zijn verslag geen 'journalistiek' of 'politieke cartoons' bevat. Het is een 'carnet' en hij stelt dat hij geïnteresseerd is in de manier waarop de strip, als kunst van het 'doedelen' uitdrukking kan geven aan de langdradigheid van een rechtszaak - de duur. Het vervangt het 'rechtbankdrama,' waarvan als we flitsen op TV te zien krijgen, altijd een drama van 'personen' is, tot iets wat (in essentie) een drama van procedures is. Regeltjes. Wachten. Wachten. Wachten.

En bovendien: tekeningen, krabbeltjes, notities, etc. nemen automatisch iets weg van de grandeur 
die vroegere Charlie-hoofdredacteur Philippe Val en zijn advocaat zochten in de rechtszaal. Val had niet voor niets Grote Denkers opgeroepen om aanwezig te zijn - want het debat over Charlie moest een Debat zijn - een 'meeting of the minds.' Tijdens de premiere van de Charlie-documentaire in Cannes liep Val (in rokkostuum) niet alleen met filmmaker Leconte, maar met Grote Denker Bernard Henri-Levy over de rode loper (en Carla Bruni werd aangekondigd).

Sfar's rechtbank verslag maakt een tegenbeweging. Het trekt Het Debat weer terug naar het idioom van de strip & de kleinheid & lulligheid ervan. Weg: Denkers! Cinemascope! Verlichting! Cannes! Loper! Rokkostuum! Terug: schetsjes, poppetjes, inkt, waterverf.








Sfar (die (voor zover ik weet nooit iets publiceerde in Charlie) plaatst zich daarmee niet alleen in de traditie van de andere Charlie-rechtbankverslagen, maar ook in de lange, lange traditie van schetsen en stripreisverslagen waar Cabu een pionier in was (maar ook Wolinksi en Willem zich de laatste jaren mee bezighielden). Een mooi stuk over Cabu's rapportages staat hier).

Cabu pionierde ook het genre van de rechtbankverstripping:




Ik dacht (maar deze gedachte is onaf): de rechtzaak brengt natuurlijk een specifiek soort theatraliteit met zich mee, het draait om 'personae' (ego, verantwoordelijkheid, etc) en dwingt al snel een imaginair-gefascineerds-gehypnotiseerde blik met zich mee. Cinema blaast dit op. Vandaar de 'glamour' van rechtbankdrama's. De strip prikt dit lek en de poppetjes blijven over.