Sjors

Vanwege mijn voorliefde voor Robbedoes (en in mindere mate Kuifje) ben ik er eigenlijk altijd klakkeloos vanuit gegaan dat de Nederlandse strip voornamelijk Franco-Belgisch geïnspireerd was (aangevuld met een vleugje Toonder). Maar dat is natuurlijk onzin: met name Sjors (de oubollige concurrent van het veel strakkere Pep) importeerde en bewerkte enorm veel Brits materiaal: van Archie t/m Billie Turf en Trigië. Materiaal van uiteenlopende Britse bladen - maar voornamelijk de Eagle.

Ik las zelf de Sjors als kind bij mijn oom en tante. Het blad was toen inmiddels opgegaan in Eppo, maar de nummers die ik bekeek moeten destijds niet erg veel ouder dan 6, 7 jaar geweest zijn. En toch herinner ik me dit als strips uit een ander tijdperk - als bijna exotisch in zijn tuttigheid. Dit Geeft nog eens aan wat een enorme 'breuk' eigenlijk het werk van de Walen betekende in de jaren zestig. Na 1969 werd het Britse werk ook steeds meer vervangen door de Waalse strips.

't Kleine aantal Britse strips dat meeverhuisde naar Eppo vond ik ook altijd detoneren. Voor Billy en Bessie Turf haalde ik mijn neus op - maar ook Don Lawrence bleef in mijn tienjarige stripsnobistische ogen troep. 

Priegelduck

Nog meer Priegelduck uit Italie - deze keer van Robert Ronchi

Ditko

Steven Ditko was natuurlijk niet alleen de auteur van het radicaal-conservatieve (op het gedachtengoed van Ayn Rand geïnspireerde) filosofische striptraktaat Mr A (waar ik nog steeds een hand op moet zien te leggen), maar ook de eerste tekenaar van Spiderman. Hoe meer ik daarvan zie, hoe meer ik ontdek dat de originaliteit van Ditko's Spiderman in zijn abstractie zit. Dat blijkt vooral in zijn splash-pagina's (een mooie toptien daarvan is hier te vinden).

Wat ik leuk vind: de zes extra vraagtekentjes om spidey's hoofd.

In Ditko's handen zijn stripplaatjes meer als rebussen of puzzels. Een onwrikbare logica lijkt erachter te liggen. Zoals hieronder.

Maar ook in de meer 'realistische' splash-pagina's lijkt ruimte nooit illusionistisch. Het deed me denken aan wat Peter Wollen zei over Ruimte in pre-Renaissance schilderkunst (voor de 'uitvinding' van perspectief):

•       “After the Renaissance painting ceased to be a text which could be ‘read,’ as the iconographic imagery and ideographic space of pre-Renaissance painting were gradually rejected and replaced by the concept of pure representation…. 

Godard, stelt Wollen, keert terug naar de pre-Rainassansistische manier van beeld componeren: 

Godard, like Eisenstein before him, is more concerned with ‘image-building’ as a kind of pictography, in which images are liberated from their role as elements of representation and given a semantic function within a genuine iconic code, something like the baroque code of emblems.” (421)

Ditko - zeker in zijn latere zgn 'personal projects' lijkt iets vergelijkbaars te doen - en net als Eisenstein (en Godard) streeft hij ook naar een filosofisch beeldgebruik.

Overigens, dat late werk = volkomen getikt. Visueel Geraaskal van een idioot. En tegelijkertijd: wat is meer mainstream dan Spiderman? Ditko - 'outsider art' meets 'culture industry.'

Spirou Marionet

In Angouleme de originele Spirou Marionet gezien, waar tijdens WO2 het moreel van de Belgische Jeugd hoog werd gehouden!

Harlem Globetrotters

Kijk, dit had ik nou graag eens willen zien - een tekenfilmserie uit 1970 over de Harlem Globetrotters:

Al kan ik me voorstellen dat de serie zelf nooit zo goed is als de opening credits: met sesamstraat graphics en Jackson Five -achtige theme song.  Meer dan terecht dat de Globetrotters negen jaar later superkrachten verworven en ze lichamen van GUMMI kregen.

De (ook leuke) opening daarvan:

I.h.k.v. gummi-funky tekenfilmfiguurtjes met Afro, natuurlijk ook deze:

Britse Strips

De Britse Strip is natuurlijk een beetje wat Franse Pop ook heel lang was. Zo uncool dat je er alleen maar lacherig over kan doen. Ik bedoel: "Beano"?  Give me a break. En Don Lawrence, dat is toch een beetje de Steve Vai van de strip. Of Billie Turf... Maar nu ik tenslotte ook Dominique A of Maud Lubeck opzet als er bezoek is, moeten de oogkleppen misschien maar eens af. Esther Leslie en Ben Watson vinden in ieder geval dat de anarchie van Britse kinder-trash, zoals "Bash Street Kids" van Leo Baxendale (1956-1962) ten basis ligt aan de Britse Punk - of in ieder geval aan de oerdomme variant ervan (denk: Bad Manners), anti-autoritair, anti-intellectueel, destructief, working-class, met een hekel aan softies.

Ik weet niet zeker of Leslie en Watson mij overtuigen - alhoewel ze mooi oog hebben voor de 'fysieke' kant van de aantrekkingskracht van de strip (de kleur, het papier, het infantiele plezier)- maar Baxendale is wel echt een 'comic genius'.

'

Grappige volle plaatjes, en een hele mooie lijn. Kan zich meten met het beste uit Spirou in dezelfde periode. Baxendale schrikt er ook niet voor terug om paginagrote platen te tekenen, wat opzet pre-strip, herinnerend aan zondagpagina's uit de jaren 10. 't Is nooit echt wat geworden met Baxendale in Nederland - alhoewel Eppo Wordt Vervolgd destijds wel wat van hem publiceerde. 

Maar Biffo blijft natuurlijk een debiele versie van Mickey. 

Kunzle, Barks, Dorfman

'n Leuk genuanceerd stuk van Kunzle over Dorfman's klassieke Chileens-Marxistische essay How to Read Donald Duck (die natuurlijk in het Spaans Pato Donald, en in het Italiaans dan weer Paperino heet). Ik kan me nog herinneren dat ik dit (in een Nederlandse vertaling, ongetwijfeld gesteld in proletariese spelling) als vijftienjarige in de openbare bibliotheek van Hilversum aantrof. Als dorpsjongen was dat een schok. Ik wist niet dat dit soort boeken bestonden. Marxisties-Leninistiese close readings van Barks!

Kunzle heeft - denk ik - gelijk. Barks's Duckstrips gaan inderdaad over kapitalisme (zoals Dorfman beweerde), maar de houding is veel complexer (en kritischer) dan Dorfman veronderstelde. Maar het woord dat Kunzle gebruikt, 'satire,' vind ik dan weer te nietszeggend. Barks's strips zijn ook doortrokken van een nostalgie voor Small Town America, waarvan het Amerikaans conservatisme doordrenkt is...