Feminist Superheroes?

'n Paar weken geleden stond er in The Guardian al een leuk stuk over de nieuwe Sikh-Superheld (Super Sikh) (hier staat het stuk….)… en vandaag weer iets over de nieuwe feministische superhelden….

Charlie Hebdo / Rechtzaak

Een interessante documentaire over de Charlie rechtzaak (moet ik nog kijken), maar hier nog wat andere links).

Wat ik net zag: Joan Sfar tekende een rapportage van de zaak - in de traditie van Charlie's eigen getekende rechtszaken, van vooral Riss (zie hier).  Het verscheen in zijn reeks van 'carnets,' onder de de prachttitel ''Greffier."

Sfar geeft aan dat zijn verslag geen 'journalistiek' of 'politieke cartoons' bevat. Het is een 'carnet' en hij stelt dat hij geïnteresseerd is in de manier waarop de strip, als kunst van het 'doedelen' uitdrukking kan geven aan de langdradigheid van een rechtszaak - de duur. Het vervangt het 'rechtbankdrama,' waarvan als we flitsen op TV te zien krijgen, altijd een drama van 'personen' is, tot iets wat (in essentie) een drama van procedures is. Regeltjes. Wachten. Wachten. Wachten.

En bovendien: tekeningen, krabbeltjes, notities, etc. nemen automatisch iets weg van de grandeur 

die vroegere Charlie-hoofdredacteur Philippe Val en zijn advocaat zochten in de rechtszaal. Val had niet voor niets Grote Denkers opgeroepen om aanwezig te zijn - want het debat over Charlie moest een Debat zijn - een 'meeting of the minds.' Tijdens de premiere van de Charlie-documentaire in Cannes liep Val (in rokkostuum) niet alleen met filmmaker Leconte, maar met Grote Denker Bernard Henri-Levy over de rode loper (en Carla Bruni werd aangekondigd).

Sfar's rechtbank verslag maakt een tegenbeweging. Het trekt Het Debat weer terug naar het idioom van de strip & de kleinheid & lulligheid ervan. Weg: Denkers! Cinemascope! Verlichting! Cannes! Loper! Rokkostuum! Terug: schetsjes, poppetjes, inkt, waterverf.

Sfar (die (voor zover ik weet nooit iets publiceerde in Charlie) plaatst zich daarmee niet alleen in de traditie van de andere Charlie-rechtbankverslagen, maar ook in de lange, lange traditie van schetsen en stripreisverslagen waar Cabu een pionier in was (maar ook Wolinksi en Willem zich de laatste jaren mee bezighielden). Een mooi stuk over Cabu's rapportages staat hier).

Cabu pionierde ook het genre van de rechtbankverstripping:

Ik dacht (maar deze gedachte is onaf): de rechtzaak brengt natuurlijk een specifiek soort theatraliteit met zich mee, het draait om 'personae' (ego, verantwoordelijkheid, etc) en dwingt al snel een imaginair-gefascineerds-gehypnotiseerde blik met zich mee. Cinema blaast dit op. Vandaar de 'glamour' van rechtbankdrama's. De strip prikt dit lek en de poppetjes blijven over.

Barbapapa (Kindermodernisme III)

Vandaag viel het doek voor Barbapapa. Bedenker Talus Taylor overleed op 82-jarige leeftijd.

Barbapapa was natuurlijk duidelijk onderdeel van het kindermodernistische continuüm (zie en zie), maar waar de kindermodernisten uit de jaren vijftig pro-moderniteit, technologie, etc waren had Barbapapa altijd een romantisch-nostalgisch, jaren-zestig-eco rood draadje. De Barbafamilie was dol op vervallen neogotiek. Dit was hun droomhuis (dat ze kraakten in het eerste boekje): 

En het hele eerste deel draait om een strijd tussen de krachten van de modernisering (graafschoppen! flatgebouwen! snelwegen!) en de barpapa's organische eco-commune boerderij. 

Terwijl de barba's zelf blijken te ontspruiten aan zaad!

Canibale, Frigidaire

Binnenkort hier: iets over de Italiaans-Britse postpunk connectie: Autonomia! No Future! Radio Alice! Gang of Four!

Maar dan via de stripwereld. Want net gelezen: Drawn and Dangerous, en daardoor vooral geïnteresseerd geraakt in de tijdschriften Canibale en Frigidaire, die getikte strips plaatsten, met een totaal andere sensibiliteit dan de undergrounds uit de jaren 60 en 70, en de Franse kwaliteitsbladen uit de jaren zeventig (Pilote, Metal Hurlant A Suivre, etc). Het zit dichter op Raw, maar heeft meer gemeen met de 'spirit of postpunk' (wat de VS natuurlijk nooit gehaald heeft).

Badiou / Charlie / Becassine

Nu pas gelezen: het opiniestuk van Alain Badiou n.a.v. Charlie. Dat is hier te vinden en is toch wel goed. Hij is vlijmscherp over het racisme van het 'oude' 'republikeinse links (een onderwerp dat hij natuurlijk al eerder aansneed n.a.v. het hoofddoek en ook hier in "The Racism of Intellectuals.")

Hij heeft natuurlijk wel gelijk dat Charlie een oud, libertijns links vertegenwoordigde dat in laatste jaren ineens 'de Moslims' graag belachelijk maakte, op een manier die wat dubieus is. Iets vergelijkbaars geldt misschien ook in NL voor Van Gogh en Teeuwen, etc. Badiou vergelijkt het met de manier waarop het stripfiguur van Becassine (de Bretonse die naar Parijs verhuisde in de hoop op werk) eind negentiende eeuw de lachers op de hand kreeg. Het is het gegrinnik van de metropool om de buitenstaander. Hij stelt over sommige Mohammed grappen: "It may be amusing for the comfortably-off, but it is an indulgent 'Western' provocation against not only vast popular masses in Africa, Asia and the Middle East, but also a very large section of the working population in France itself: the people who empty our bins, wash our plates, man our pneumatic drills, hurriedly clean luxury hotel rooms and clean the big banks' windows at 4 a.m.'"

De oude Badiou heeft natuurlijk een punt. Er zat in een aantal van de Charlie grappen een tikje iets zelfgenoegzaams - bij Charb vooral (zeker in zijn "La vie de Mahomet" strip). Maar ik denk dat Badiou de humor van Charlie niet helemaal goed weergeeft. Er zat (in Luz, maar ook in Wolinski en Cabu) ook iets naïefs. Het was niet alleen bijtend. En ook Becassine is een figuur van nostalgia en van liefde (er zijn niet voor niets veel Becassine verzamelaars). Net als - in een andere context- de relatie van een (blank) publiek tot het Minstrel-figuurtje (of tot Zwarte Piet) complexer is. Het is racisme - sure, sure - maar van een specifieke soort. Het is doorvoed van een affect dat niet (of niet alleen) met denigreren te maken heeft.

En verder: het is natuurlijk onzin om te stellen dat de moordaanslag ook gemotiveerd werd door het feit dat de daders zich gekwetst zouden voelen. Dat is kul. En natuurlijk suggereert Badiou dat ook niet. Hij noemt de aanslag fascistisch: een gerichte aanslag op de drie groepen waar het 'klassieke' fascistische geweld zich ook op richtte: "journalists considered to represent the enemy camp, policemen defending the hatred parliamentary order, and Jews." En daarnaast was het een aanslag met een theatraal gehalte: "it seeks to give the impression of cold, absolute determination,' en met een nihilistisch ('viva la muerte!') gehalte.

En tenslotte - misschien flauw, maar toch relevant - Charlie was niet alleen een oude-jongens-groepje. Het plaatste ook werk van Coco (vrouw), Catherine (vrouw) en van Riad Sattouf (die de prijs voor beste stripalbum won in Angouleme voor l'arabe du futur), en de laatste aanwinst van het blad is de Algerijnse cartoonist Ali Dilem.

Ik bedoel - hoeveel vrouwelijke politiek cartoonisten zijn er überhaupt in Nederland? 

Steamboat Willie

Mijn stuk over Mickey Mouse is uitgekomen in een prachtissue van Empedocles over Korte film. Het is  hier te vinden.

Zac's Haunted House

Dennis Cooper (zie wiki ) heeft een roman op het webgepubliceerd dat volledig bestaat uit GIFs.

Hier kan je hem vinden.

Ik heb er (een beetje) doorheen geklikt. Best lachen, maar 't blijft een novelty.